جواب اين است : اشتباه است اگر ما خيال كنيم روش ساير ائمه با روش امام حسين در اين جهت اختلاف و تفاوت داشته است . برخى اين‌طور خيال مىكنند ، مىگويند : در ميان ائمه ، امام حسين بنايش بر مبارزه با دستگاه جور زمان خود بود ولى ساير ائمه اين اختلاف را داشتند كه مبارزه نمىكردند . اگر اينجور فكر كنيم سخت اشتباه كرده‌ايم . تاريخ خلافش را مىگويد و قرائن و دلايل همه بر خلاف است . بله ، اگر ما مطلب را جور ديگرى تلقى كنيم ، كه همين جور هم هست ، هيچ وقت يك مسلمان واقعى ، يك مؤمن واقعى - تا چه رسد به مقام مقدس امام - امكان ندارد كه با دستگاه ظلم و جور زمان خودش سازش كند و واقعاً بسازد ، يعنى خودش را با آن منطبق كند ، بلكه هميشه با آنها مبارزه مىكند . تفاوت در اين است كه شكل مبارزه فرق مىكند . يك وقت مبارزه علنى است ، اعلان جنگ است ، مبارزهء با شمشير است . اين يك شكل مبارزه است . و يك وقت ، مبارزه هست ولى نوع مبارزه فرق مىكند . در اين مبارزه هم كوبيدن طرف هست ، لجن‌مال كردن طرف هست ، منصرف كردن مردم از ناحيهء او هست ، علنى كردن باطل بودن او هست ، جامعه را بر ضد او سوق دادن هست ، ولى نه به صورت شمشير كشيدن . اين است كه مقتضيات زمان در شكل مبارزه مىتواند تأثير بگذارد . هيچ وقت مقتضيات زمان در اين جهت نمىتواند تأثير داشته باشد كه در يك زمان سازش با ظلم جايز نباشد ولى در زمان ديگر سازش با ظلم جايز باشد . خير ، سازش با ظلم هيچ زمانى و در هيچ مكانى و به هيچ شكلى جايز نيست ، اما شكل مبارزه ممكن است فرق كند . ممكن است مبارزه علنى باشد ، ممكن است مخفيانه و زير پرده و در استتار باشد . تاريخ ائمهء اطهار عموماً حكايت مىكند كه هميشه در حال مبارزه بوده‌اند . اگر مىگويند مبارزهء در حال تقيّه ، [ مقصود سكون و بىتحركى نيست ] . « تقيّه » از مادهء « وَقْى » است ، مثل تقوا كه از مادهء « وَقْى » است . تقيّه معنايش اين است : در يك شكل مخفيانه‌اى ، در يك حالت استتارى از خود دفاع كردن ، و به عبارت ديگر سپر به كار بردن ، هرچه بيشتر زدن و هرچه كمتر خوردن ؛ نه دست از مبارزه برداشتن ، حاشا و كَلّا . روى اين حساب است كه ما مىبينيم همهء ائمهء اطهار اين افتخار را - آرى اين افتخار را - دارند كه در زمان خودشان با هيچ خليفهء جُورى سازش نكردند و هميشه در حال مبارزه بودند . شما امروز بعد از هزار و سيصد سال - و بيش از هزار و سيصد